Onderwerp: Mediation, Strafrecht, VPT

Oud & Echt Nieuw

Januari 2014 zit erop en Oud & Nieuw lijkt alweer lang geleden. Minister Opstelten meldde op 13 januari welke vormen het oudejaarsgeweld deze keer had aangenomen. Ook nu weer veel verzoeken om politieassistentie door hulpverleners, incidenten met vuurwerk gooien en de nodige drugs+dronkemans-agressie, zowel onderling en als tegen hulpverleners. Niet echt iets nieuws dus.

Folkert Jensma schreef er een lezenswaardige column over in NRC Handelsblad. Hij concludeert dat het ‘frame’ dat de oudejaarsagressie gericht zou zijn tegen publieke dienstverleners zo langzamerhand genuanceerd zou moeten worden. Omdat er vaak meer aan de hand is dan tegen overheidsdienaren gerichte agressie. En de lik-op-stuk retoriek van de overheid schept verwachtingen die gewoon niet waar gemaakt kunnen worden. Kortom: de conflictanalyse klopt niet en de rechtsstatelijke reactie op het gedrag heeft onbedoelde effecten.

Hetzelfde NRC publiceerde op 4 januari 2014  vier interviews met daders, die dat ook nog op een andere manier laten zien. De sukkelaars kregen in de supersnelrechtzittingen behoorlijke straffen voor hun kiezen. Een Rotterdamse stukadoor hoorde dat de rechter hem een half jaar naar de bajes stuurt, omdat hij een halfvol bierflesje gooide naar twee agenten. Hij betaalt een hoge prijs voor zijn domme gedrag: hij zal zijn baan verliezen en zijn kinderen zullen het verder zonder zijn alimentatie moeten stellen. Het leven van de flessenwerper is in ieder geval voorlopig grondig ontwricht. Als hij over een half jaar op straat staat, heeft hij mogelijk nog minder redenen om van de drank en de drugs af blijven dan hij al had.

Jensma voorspelt dat het aan het eind van dit jaar weer op deze manier raak zal zijn. Daar hoef je inderdaad geen fortuin om te verwedden. Weer zullen we dezelfde massale inzet van ordehandhavers zien en ook weer vergelijkbare incidenten. Steevast gevolgd door verontwaardigde berichten daarover in de media. Alsof het de eerste keer is.

Het zou mooi zijn als we creatiever met onze jaarwisselingscultuur om zouden gaan. En niet alleen volstaan met jaar uit jaar in voorbereiden en financieren van die enorme logistieke operatie die het opvangen van de oudejaarsincidenten is. Als je blijft doen wat je deed, krijg je wat je al had. Waarom krijgen deze daders geen taak bij het beperken en herstellen van de (maatschappelijke) schade die wordt aangericht? Waarom wordt de verdiencapaciteit van de stukadoor om zeep geholpen in plaats van voor schadevergoeding benut? Een ander idee zou zijn om stukadoors als deze een ‘vreedzame training’ aan te bieden. Daarna zou onze Rotterdamse stukadoor iedere veertien dagen in het weekend op het voetbalveld in gesprek kunnen gaan met ouders die zich langs de lijn misdragen. Daar hebben de kinderen van de stukadoor ook wat aan: het contact met hun vader wordt niet verbroken en zij leren er iets van. Namelijk dat je het ook weer goed kunt maken, als je iets stoms hebt gedaan. En dat hun vader niet de enige volwassene is die af en toe een slecht voorbeeld geeft. Plus dat het ook anders kan.

En nu we bezig zijn met het introduceren van mediation in strafzaken: degenen die zich de volgende dag schamen en spijt hebben, kunnen in contact worden gebracht met de professionals die ze belaagden. Ze kunnen persoonlijk excuses aanbieden en eens met hen meelopen en zelf ervaren hoe ‘leuk’ het is om uitgescholden en bekogeld te worden door benevelde types. Waarom zouden deze daders een uitgaansverbod moeten hebben met Oudjaar? Ze zouden de politie, de brandweer en andere hulpverleners ook kunnen helpen om incidenten te voorkomen en genezen. Of op zijn minst oliebollen bakken en koffie schenken voor de vele oudejaarsnachtploegen van hulpverleners. Dat zou pas Echt Nieuw zijn.